جمعه, 23 آذر 1397
02:51

متن و عکس نفیسه حاجاتی
روزنامه نگار

 

 

عادت داشته ایم که همیشه «جاده» را فقط به عنوان راهی برای رسیدن به «مقصد» تصور کنیم؛ جایی که باید با آخرین سرعت و کمترین توقف از آن عبور کنیم تا زودتر به مقصد برسیم و سفر تازه شروع شود! غافل از اینکه گاهی مسیر، خودش مقصد است؛ درست مثل جاده اسالم به خلخال. که مخصوصا بهار و تابستان جایگاه ویژه‌ای در برنامه تورهای طبیعت‌گردی آژانس‌های مختلف دارد. مسیر 70 کیلومتری که شهر اسالم را به شهر خلخال وصل می‌کند و آن قدر جذاب است که برخی تورها نه به اسالم می‌روند و نه به خلخال! بلکه در جنگل‌های جاده بین دو شهر کمپ برپا می‌کنند و از دیدن جنگل، کوه، آبشار، دشت و دریا لذت می‌برند.بهار و تابستان، بساط سفر شمال به راه است. همه از هوای گرم مناطق جنوبی و مرکزی ایران به هوای نسبتا خنک‌تر مناطق شمال و شمال غربی کشور پناه می‌برند. یکی از مسیرهای مورد علاقه شمال‌گردان، مسیری است که دو استان گیلان و اردبیل را به هم متصل می‌کند. یک سر این مسیر در منطقه اسالم است با انبوه جنگل‌ها که شما را به یاد اقلیم کشورهای جنوب شرق آسیا می‌اندازند. جاده کم کم ارتفاع می‌گیرد و پیچ و خم‌ها آغاز می‌شوند. هرچه از اسالم به سمت ارتفاعات خلخال می‌روید از انبوهی جنگل‌های دو طرف جاده کاسته می‌شود. جنگل‌های انبوه سر اول مسیر به دشت‌های سرسبز و ییلاقی در خلخال منتهی می‌شوند. روستاهای مسیر نزدیک به هم هستند. آن قدر که گاهی نمی‌فهمید کجا روستای اول تمام و کجا بعدی شروع شده! ده خرجِ گل چسبیده به اسالم. خانه‌ها و شالیزارها را که دنبال کنید به محمودآباد و ییلاق‌های «كرمون»، «زندونه»، «چهارسو»، «مطش»، «اسب‌وونی»، «ورگه‌دره» و به مرتفع‌ترین روستای اسالم؛ یعنی اسبه‌وونی می‌رسید. مرتفع‌ترین نقطه محور اسالم به خلخال هم گردنه الماس در خلخال است؛ جایی که جان می‌دهد برای عکاسی! از این به بعد هم جاده سرازیر است و شما را آرام آرام به «مجره» و سپس خلخال می‌برد.

 

 

 

غذاگردی در یک محور رویایی
کافه‌ها و پلوکبابی‌ها، مهم ترین جاذبه‌های محور اسالم به خلخال برای غذاگردان هستند! احتیاجی نیست کنسرو و غذاهای آماده با خودتان ببرید. فقط کافی است هر وقت گرسنه شدید، سری به یکی از کافه‌های مسیر بزنید. «پلو کبابی» که ما در اسبه‌وونی رفتیم از سه بخش تشکیل می‌شد؛ در بیرون کافه گوشت تازه آویزان بود و چند میز و صندلی و یک منقل برای درست کردن سفارش‌های مشتری‌ها گذاشته بودند. وارد فضای کوچک مغازه که می‌شدیم، هم میز و صندلی داشت و هم تخت‌ و پشتی. یک سماور و قوری هم کنار مغازه بود که هرکس خواست بعد از ناهار، یک چای دبش برای خودش بریزد. امتحان کردن کباب پر و بره‌کباب را در این پلوکبابی‌ها از دست ندهید؛ چرا که کباب‌هایشان از گوشت تازه تهیه شده. از این روستا و روستاهای دیگر مسیر هم می‌توانید عسل به عنوان سوغات بخرید. عسلی خوشمزه و تر و تازه! دومین تجربه غذایی خوب ما در این سفر، یک ناهار در رستوران سردشت رودبار بود. در بازگشت به سمت اصفهان، «پلو مرغ» و «شامی کباب» این رستوران را امتحان کردیم. شلوغ بود و برای وارد شدن باید حداقل نیم ساعت در صف می‌ایستادید. غذا را با دورچین‌ها و دسرهای شمالی مثل «باقالی قاتق» ارائه می‌کرد و خب همین مساله تجربه غذایی را دلچسب‌تر می‌کرد. «ترشی‌تره»، «میرزاقاسمی»، «خورش گوجه» و البته «کباب ترش» هم از جمله غذاهای محلی خوشمزه‌ای هستند که قرار است مزه سفر شمال را تا ابد در ذهن شما حفظ کنند.

 

 

اراضی ملی غرق در زباله!
بیشتر جنگل‌ها و ییلاق‌های حاشیه جاده اسالم به خلخال جزو «اراضی ملی» و غیرقابل خرید و فروش محسوب می‌شوند و دامداران برای چرای گوسفندان باید «پروانه چرا» داشته‌باشند. برای همین نه خرید و فروش زمین در این منطقه کار آسانی است و نه دامداری! یعنی ارزش اراضی منطقه خیلی بیشتر از آن است که فقط متعلق به یک نسل یا بخشی از مردم محلی باشد. این نکته مهم را اما خیلی از گردشگران از یاد برده‌اند. دلیلم این است که هرجا می‌روید، با انبوه زباله آن هم در دل این اراضی زیبا رو برو می‌شوید. ما دو شب را در یکی از مناطق نسبتا بکر منطقه گذراندیم. جایی میان جنگل و نزدیک روستای اسبه‌وونی. در جنگل‌نوردی‌هایمان هرجا رفتیم، قوطی‌های نوشابه و آب معدنی و انواع زباله در طبیعت بکر منطقه رها شده بودند و حتی با چندین درخت قطع شده هم رو برو شدیم. آن هم در مسیرهایی که از جاده فاصله داشتند. این وضعیت البته در تمام نوار ساحلی شمال کشور صادق است. بخش اعظم این محور با مشکل آلودگی آب و محیط زندگی در پی ورود زباله و فاضلاب به رودخانه و دریا دست به گریبان است. دفع غیربهداشتی زباله‌ها در ساحل شهرستان تالش و در کنار طرح‌های سالم‌سازی گیسوم، آلالان و قروق، محیط‌زیست این خاک سبز را به خطر انداخته است.

 

 


تونل سبزی که به دریا ختم می‌شود
گیلان برای خیلی‌ها به «آسالِم»ش معروف است. شهری که شبیه اصفهان، یک رود از میانش می‌گذرد. «ناورود» اسالم را به بخش تقسیم می‌کند و راهش را می‌گیرد و می‌رود تا به دریای خزر بریزد. ساحل گیسوم یکی از معروف‌ترین بخش‌های منطقه است. از ورودی جنگل گیسوم، مسیر جذابی پیش رو دارید. طاق نصرتی 4 کیلومتری از درختان را طی می‌کنید تا به دریا می‌رسید. در تمام مسیر، کنار جاده فروشندگان محلی به خرید و فروش انواع خوراکی‌ها و البته گلیم و لباس‌های محلی و البته چینی و تایلندی می‌پردازند! رد جنگل را که بگیرید به بخشی از ساحل می‌رسید که برای وارد شدن به آن باید ورودیه بپردازید و بعد از امکانات مختلفش از جمله پیست موتورسواری و فروشگاه‌های سوغات و مواد خوراکی استفاده کنید. زمانی که ما رسیدیم، شنا در این قسمت ممنوع بود. راهنمای تور ما تصمیم گرفت وارد این منطقه نشویم مسیرمان را به سمت چپ ادامه دادیم تا به بخشی از ساحل رسیدیم که امکان پارک اتوبوس و استفاده از دریا وجود داشت. اما ساحل هیچ موهبتی نبود! ساحل پر از لجن و البته زباله‌های گردشگران پیشین. اگر فکر می‌کنید قدم زدن در ساحل به همین راحتی ممکن بود، اشتباه می‌کنید. فقط کافی بود کمی پایتان را به آب دریا بزنید تا ماسه و لجن و موجودات زنده ریز از تمام بدنتان بالا بروند. این درحالی است که منطقه گیسوم شهرت جهانی دارد؛ جایی که کوه و جنگل و دریا در فاصله چند ده متری هم قرار گرفته‌اند و جز سبزی درختان و آبی دریا و آسمان، رنگ دیگری به چشم نمی‌خورد.  پارک جنگلی گیسوم با مساحتی حدود ۸۰ هکتار، با درختان جنگلی انبوه و گونه‌های گیاهی خاصی که دارد، چشم انداز زیبایی را برای گردشگران فراهم می‌کند، این پارک با امکاناتی نظیر پارکینگ در داخل محدوده پارک، وسایل بازی کودکان، ورزشگاه، اردوگاه، پلاژ، هتل، مناطق پیک‌نیک روزانه، کمپینگ طبیعی، مسیرهای راهپیمایی، مجموعه فضاهای جنگلی باقیمانده در ناحیه شرقی، جنگل شمشاد و موزه طبیعی گل و گیاه با استقبال گردشگران رو برو شده است. دریای گیسوم هم با ساحل شنی و طرح های ویژه شنا در شش ماهه نخست سال پذیرای گردشگرانی است که می‌خواهند آب تنی در خزر را تجربه کنند. همه این‌ها اما این روزها کمرنگ شده‌اند با ورود گردشگران بی‌شمار نه تنها جنگل گیسوم و ساحلش که تمام مسیر تحت الشعاع قرار گرفته‌اند.

 

 


جنگل‌نوردی سخت در محوری زیبا
پیاده روی جدی در محور اسالم به خلخال برای همه ممکن نیست. تورهای طبیعت‌گردی حرفه‌ای جنگل‌پیمایی‌های 6 تا 8 ساعته روزانه را برای این مسیر در نظر می‌گیرند و روستاهای مختلفی را می‌بینند. یکی از مسیرهای پیاده‌روی از روستاهای اندبیل، ناو بالا و لاکه تاشون می‌گذرد. مسیر دوم روستاگردی در مسیرهای لاکه تاشون، دریابن، سَوَله سه ناو و ناو را همراه دارند. خره خونی و کیاره هم ییلاق‌های دیگری هستند که در این مسیرها می‌توانید از آنها عبور کنید.  البته برخی از تورها پیاده‌روی سبک را ترجیح می‌دهند و جنگل‌نوردی را منحصر می‌کنند به یک پیاده‌روی یکی دو ساعته از کمپ تا نزدیک‌ترین روستا و تازه اعضایی که نمی‌توانند از پس جنگل‌نوردی یکی دو ساعته بربیایند، در کمپ می‌مانند.