جمعه, 06 ارديبهشت 1398
10:37

سارا عباس نژاد
عکاس و عضو تحریریه سرویس گردشگری
روزنامه اصفهان زیبا


ظروف نقره‌ای رنگ ظریفی که در جای جای میدان نقش جهان می‌بینید و شما را احتمالا به یاد ظروف نقره قلمزنی می‌اندازد، به نام صنعت دستی ملیله شناخته می‌شوند. ملیله هنری است که ماده اصلی آن فلز مس است و نهایتا روکشی از نقره آن را می پوشاند.

 برای ساخت محصولات ملیله کاری مراحل زیادی باید انجام شود که مرحله اول پیاده سازی طرح توسط فلز مس و رشته های مسی است. در ابتدا با بریدن طرح مد نظر بر روی یک ورق آلومینیوم شکل خام به دست می آید و سپس یک سیم مسی در مرزهای این فلز آلومینیوم قرار می گیرد و انتهای سیم مسی به هم لحیم می شود. سپس این سیم مسی که حالا مرزهای طرح ما را تشکیل می دهد از ورق آلومینیومی جدا شده و بر روی یک ورقه آهنی قرار می دهند و روی آن را موم زنبور عسل می ریزند. حالا باید سیم های مسی با ضخامت  چهاردهم میلی متری توسط فردی که به آن  شبکه ساز می گویند، به صورت یک نوار ورقه ای و دنده ای درآید. سپس این سیم را الکل می کنند تا کاملا قرمز شود و به صورت کلاف به هنرمند ملیله کار تحویل داده می شود. حالا نوبت هنرمند است که این سیم های مسی را درون مرز سیم مسی که از قبل آماده شده است قرار دهد و طرح های ریزی را درون آن ایجاد کند. دو مدل طرح برای کار کردن وجود دارد؛ یکی طرح غنچه و یکی طرح واو که می تواند ریز یا درشت کار شود. وقتی طرح ها کامل شد با حرارت موم را از فلز جدا می کنند و سپس سیم ها را با دستگاه بسیار ظریفی لحیم می کنند و در مرحله بعد این شبکه ها باید مونتاژ شود و ظرف و محصول نهایی سرهم شود و اگر به چکش کاری نیاز باشد تا انحنایی در ظرف ایجاد شود، در این زمان روی آن انجام می شود. در پایان این مرحله محصول به شکل نهایی خود درآمده، اما مسی رنگ است و حالا باید رنگ نقره ای آن نیز به دست آید. مرحله دوم آب کاری ظروف و یا محصول ملیله کاری است  که نهایتا ملیله را آماده برای رفتن به فروشگاه ها می کند و با  اسید کاری و نوعی سمباده کاری آغاز می شود. با اسید و فرچه زوائدی که توسط لحیم کاری بر روی سیم ها ایجاد شده از بین می رود و بعد باید وارد حوض هایی از نیکل و سپس نقره شده تا کاملا سفید شود. البته هنوز به پایان کار نرسیده ایم  و ملیله را برای عدم تغییر رنگ دو مرحله روکش می کنند؛ یک بار روکش برقی و یک بار روکش کوره های و در پایان ملیله که حالا کاملا به رنگ سفید براقی درآمده، آماده عرض و نمایش است.

 

ملیله حتما باید به رنگ نقره ای برفی باشد و اگر فقط روکش نیکل شده باشد، بجای رنگ سفید به رنگ خاکستری در می آید، نکته مهم در انتخاب ملیله ثبات رنگ محصول است که به دلیل روکش نشدن مناسب ممکن است بعد از مدتی رنگ نقره آن سیاه شود که برای اطمینان از مرغوبیت حصول باید از فروشگاه های معتبر خرید کرد و حتما درخواست ضمانت نامه عدم تغییر رنگ پنج ساله از خریدار داشت.  یکی دیگر از نشانه های مرغوبیت ملیله به نوع طرح آنها برمی گردد، با اینکه طرح های ملیله در دو نوع خلاصه می شود، اما هرچه این طرح ها ریزتر باشد و شیء خارجی نتواند از میان روزنه های محصول ملیله کاری شده عبور کند آن ملیله مرغوب تر و گران تر خواهد بود که تقریبا از طرح ریز تا درشت به درجه یک،دو و سه تقسیم می شود.

 

یک ظرف شکلات خوری ملیله کاری شده درجه سه حدود 35 هزار تومان و درجه یک همان ظرف 150 هزار تومان است. بنابراین محدوده قیمت انواع ظروف ملیله بسته به درجه کار، فلز زیرکار و اندازه ظرف متفاوت است.

 

Filigree Making
Exquisite Handicrafts of Isfahan


Filigree Making or Malileh Sazi as one of the exquisite handicrafts of Iran is a craft in which wiredrawn gold or silver are formed and designed in pre-fabricated molders, and then are heated and joined to each other with a substance called ‘silver-boiler’. Gold filigrees are employed in jewelry such as necklaces, rings and earrings, whereas the silver filigrees are used to make utensils including trays and glasses, as well as some jewelry.  The cities of Isfahan, Zanjan and Tehran are among the main centers of filigree making in Iran.In this art, the first step is to prepare the mold to make the filigree into a particular shape by using iron or copper. A piece of iron plate is used to arrange the pattern on it. The next step is to put the silver wires beside each other on the surface of the iron plate which has been coated with wax previously. This step must be performed orderly, artistically and carefully. More attention must be paid to details. Then, in a determinative stage, the artist heats the wax to remove it, after that, he/she solders the arranged wires accurately. Acid washing and polishing is done next to make the handicraft shiny.